Дзень нараджэння Адама Мiцкевiча

Дзень нараджэння Адама Мiцкевiча

Адам Міцкевіч — 24 снежня 1798 года  ў фальварку Залесьсе на Навагрудчыне. Сам Міцкевіч называў сябе «ліцвінам», выбраўшы для напісання сваіх твораў польскую мову. Адам Міцкевіч нарадзіўся на хутары недалёка ад Навагрудка ў сям’і збяднелага шляхціца, адваката Мікалая Міцкевіча. У 1815 годзе Міцкевіч паступіў на матэматычны факультэт Віленскага універсітэта. Аднак з часам Міцкевіч зразумеў, што дакладныя навукі не яго сьцежка і змяніў факультэт на гісторыка-філалагічны.

Тут жа і ўзнікла тайнае студэнцкае таварыства філаматаў (сяброў навукі), адным з кіраўнікоў якога стаў малады Адам. Свае першыя творы паэт піша пад уплывам ідэй філаматаў. У гэтых вершах выяўляецца прывабны вобраз рамантычнага героя-змагара за свабоду народаў Літвы і Беларусі. Ва універсітэце палічылі гэтыя творы крамолай, і ў выніку Міцкевіча «саслалі» на вельмі сціплую пасаду настаўніка ў правінцыйнай Ковенскай школе. У той жа час таварыства філаматаў падвяргаецца дэфармацыі і ператварылася ў таварыства філарэтаў (сяброў дабрачыннасці).

Па ініцыятыве Міцкевіча ствараецца шэраг масавых моладзевых арганізацый, у якіх прадугледжваецца падрыхтоўка новых кадраў для філарэтаў. Найбольш бунтарскі сярод твораў Міцкевіча таго часу — «Ода да маладосці», з якой пазней ішлі ў бой польскія і беларускія паўстанцы 1830 г. Адначасова з вершамі-маніфестамі Адам Міцкевіч напісаў цэлы цыкл рамантычных балад, які ў 1822 годзе ўвайшоў у першы том яго твораў . Сярод вершаў цыклу ёсць і такія сусветна вядомыя “Люблю я!», «Рамантычнасць», «Рыбка». Сюжэты гэтых вершаў Міцкевічу шмат у чым падказалі беларускія народныя паданні і песні.

У перыяд свайго настаўніцтва Адам Міцкевіч закахаўся. Яго абранніцай сэрца становіцца Марыля Верашачка, з якой ён знаёміцца ​​падчас летніх канікул у сядзібе Туганавічы, непадалёк ад Навагрудка. Свае самыя далікатныя лірычныя вершы Адам Міцкевіч прысвяціў Марылі. На жаль Адама, Марыля была сасватаў за графа Путкомера, за якога выйшла замуж. У гэты ж час памірае маці паэта.

Перажыванні падарвалі яго здароўе і неўзабаве ён вымушаны ўзяць адпачынак па хваробе і пераехаць у Вільню. Тут, у 1823 годзе, ён стварыў славутую паэму “Гражына”, у якой ажывае гісторыя Беларусі і Літвы. У Вільні Адам Міцкевіч пачынае сваю шматгадовую працу над сваім самым, мабыць, філасоўскім творам — паэмай «Дзяды». Пасля публікацыі першых частак «Дзядоў» варшаўскія крытыкі, незадаволеныя «беларускасцю» яго работ, рэзка нападаюць на Міцкевіча. Аднак гэта не перашкодзіла з’яўлення шматлікага колькасці прыхільнікаў Міцкевіча ў яго на радзіме, у Беларусі, заваяваных талентам паэта і сілай яго словы.

Аднак дзейнасць Міцкевіча ня віталася ўладамі і, як вынік, у 1823 годзе яго арыштоўваюць з мэтай спыніць закісанне розумаў у асяроддзі польскай моладзі. Паплечнікі Міцкевіча зрабілі ўсё магчымае, каб адвесці ад Міцкевіча абвінавачванні, аднак іх дапамогі аказалася недостатгочно. Міцкевіча высылаюць ў цэнтральныя раёны Расіі. У лістападзе 1824 Адам Міцкевіч прыбывае ў Пецярбург за рашэннем свайго лёсу. У чаканні прысуду Міцкевіч сышоўся з дзекабрыстамі і нават атрымаў даручэнне зблізіць рускіх патрыётаў з патрыётамі Беларусі і Польшчы. Рашэння аб прызначэнні месца спасылкі зацягвалася. Адам Міцкевіч паехаў у Крым, дзе напісаў паэтычны цыкл «Крымскія санеты».

Вясной 1826 рэдактар ​​”Москоўскага тэлеграфа” Н. Палявы ўвёў Міцкевіча ў маскоўскія літаратурныя колы. Адам Міцкевіч становіцца частым госцем славутага салона княгіні Волконской, тут ён збліжаецца з Баратынскiм, Вяземскім, Пушкіным. У 1829, дзякуючы хадайніцтвах В. Жукоўскага, князёў Галіцына і Валконскай, Міцкевіч атрымлівае магчымасць выехаць за мяжу. У час падарожжа ён знаёміцца ​​з Гётэ, Бруловым, дацкім скульптарам Торвальдсэнам, амерыканскім пісьменнікам Ф. Куперам. У гэты час Міцкевіч пачынае працу на сваім галоўным творам — паэмай «Пан Тадэвуш», якою нашчадкі назавуць “энцыклапедыяй жыцця літвінаў».

У 1834 годзе Адам Міцкевіч ажэніцца з дачкой польскай піяністкі і кампазітара Шыманоўскай-Воловской. У гэты ж час Міцкевіч аказваецца ў цяжкім фінансавым становішчы і каб яго палепшыць паэт пачынае выкладаць перш у акадэміі Лазанскага, а затым і ў Парыжы. Яго лекцыі прыходзілі слухаць Жорж Санд, Сен-Без. Але і тут бунтарская сутнасць Міцкевіча дае аб сабе ведаць: улады забараняюць яго лекцыі, так як ён дазваляе сабе недальнабачна хваліць Напалеона. Плюс да ўсяго Адам Міцкевіч спрабуе выдаваць у Парыжы штодзённую палітычную газету «Трыбуна народаў”. Няцяжка здагадацца, што яе неўзабаве закрылі.

Смерць заспела Міцкевіча ў Канстанцінопалі, ў разгар яго новага праекта па стварэнні Польскага легіёна для ўдзелу ў руска-турэцкай вайне супраць Расейскай імперыі. У той час хадзілі чуткі, што Міцкевіч быў атручаны. Паэт быў пахаваны на парыжскіх могілках Манмарансі, затым яго астанкі былі перавезены ў Польшчу і пахаваны ў нішы каралеўскага палаца Вавель у Кракаве.

Падзяліцца:

Каментары